1
Đêm ba mươi Tết, cả nhà quây quần ăn cơm trong không khí rộn ràng ấm cúng.
Giữa bữa, mẹ đột nhiên ho nhẹ vài tiếng, rồi nghiêm mặt tuyên bố:
“Em trai tụi con muốn mua nhà ở Thượng Hải, đây là chuyện tốt, nhà mình phải ủng hộ.
Chiêu Đệ, con là chị cả, làm ăn bao nhiêu năm rồi, bỏ ra 600 nghìn cho em con cũng không phải chuyện gì to tát.
Dẫn Đệ, con là chị hai, làm giáo viên lương không cao nhưng cũng đi làm nhiều năm rồi, góp 500 nghìn chắc không vấn đề.
Còn con, Lai Đệ, là chị ba, mẹ biết con đi làm chưa lâu như hai chị, nên chỉ cần có lòng là được, 300 nghìn thôi, không quá đáng đâu nhỉ.”
Nói xong, mẹ đặt một chiếc thẻ ngân hàng lên bàn ăn.
“Ăn xong thì chuyển tiền vào thẻ này. Bảo Đệ không về quê ăn Tết là vì đang chờ tiền mua nhà, sang năm có thể đường hoàng về đón Tết.”
Nhưng không ai trong ba chị em nhúc nhích.
“Mấy đứa định sao đây?”
Mẹ vừa cầm đũa lên lại đặt xuống đánh “cạch” một cái.
“Lời tao nói giờ không còn tác dụng gì nữa à?
Tao cực khổ nuôi lớn bốn đứa tụi bây, không để thiếu ăn thiếu mặc, giờ tao già rồi, tụi bây đủ lông đủ cánh rồi thì quay lưng với tao hết đúng không?”
Chị cả cúi gằm mặt.
Mẹ vẫn chưa biết, năm nay chị cả lỗ hơn 400 nghìn vì kinh doanh thất bát. Vì không muốn mẹ lo, nên chị không nói.
Không những thế, Tết về chị vẫn lì xì hơn 20 nghìn như mọi năm.
“Mày là chị cả, mày nói trước đi.”
Mẹ kéo ghế ra sau, khoanh tay trước ngực, nhìn chị cả chờ một lời giải thích.
Chị cả hít sâu một hơi, đáp:
“Năm nay kinh tế khó khăn, con cũng không còn dư dả. Chuyện em trai mua nhà, cũng không cần vội vàng quá đâu mẹ à…”
Nhưng chị chưa kịp nói hết câu, mẹ đã cắt ngang:
“Không cần vội! Không cần vội! Nghe nhẹ nhàng quá nhỉ?
Em trai con năm nay cũng 34 tuổi rồi, bạn bè người ta hoặc đã có nhà ở Bắc Kinh, hoặc đã ổn định ở Thâm Quyến, nhà mình chỉ có một đứa con trai, chẳng lẽ lại để nó thua kém người ta, để người ta cười vào mặt à!”
Chị hai làm giáo viên, bình thường ít nói, chuyện mẹ giao thì luôn gật đầu nghe theo, nhưng hôm nay, sắc mặt chị có vẻ cũng không vui.
Chị đặt đũa xuống, nói:
“Mẹ à, em trai không mua được nhà đâu phải lỗi của ba chị em tụi con.
Bạn bè người ta mua được, còn em thì không, chẳng lẽ không nên xem lại bản thân mấy năm nay có làm việc cho ra hồn không?
Mấy năm nay tụi con làm lụng cực khổ, bỏ tiền sửa sang nhà cửa rộng đến mấy trăm mét vuông, cũng tốn bảy tám trăm nghìn rồi.
Mẹ nói căn nhà đó là để cho em trai, tụi con không ý kiến.
Nhưng giờ lại bắt tụi con góp tiền mua nhà ở tận Thượng Hải? Tiền tụi con đâu phải từ trên trời rơi xuống!”
Đây là lần hiếm hoi chị hai nói nhiều như vậy, lại còn dám phản bác mẹ.
Mẹ tức quá đứng bật dậy:
“Mấy đứa hôm nay định tạo phản à?”
Bà chỉ thẳng vào mặt chị hai:
“Dẫn Đệ, con là giáo viên, là người đứng lớp dạy học, nói năng phải chừng mực.
Nhà này đúng là ba chị em bỏ tiền ra làm, đúng là định để lại cho Bảo Đệ, nhưng căn nhà đó không cho tụi con mỗi đứa một phòng à?
Nhà sửa đẹp đẽ lên, bà con bên chồng tụi con cũng phải nhìn khác đi đúng không?
Giờ là sao, đổi ý hả? Định giành giật với em trai à?”
Chị hai nhíu mày:
“Mẹ, ý không phải vậy. Ý con là năm nay ai cũng có khó khăn riêng, nếu nhà mình có điều kiện thì hãy mua, không thì đừng cố quá.”
Chị vừa dứt lời, mẹ đã khoát tay giận dữ:
“Hồi dịch bệnh sao không thấy nói khó khăn?
Dịch qua rồi thì đứa nào đứa nấy lôi khó khăn ra.
Chị cả thì kêu làm ăn thua lỗ, còn con - một giáo viên - khó cái gì? Bị sa thải à?”
“À, mà đúng rồi, nếu có bị đuổi thì cũng đáng đời.
Cả ngày không chịu sinh con, còn bày đặt sống kiểu ‘không con cái’, làm ra vẻ đặc biệt, khác người, không hợp với hình tượng nhà giáo, biết không?
Sinh con ra sớm còn hơn đủ thứ!”
Mẹ đâu biết, chị hai mới vừa sảy thai, lại bị chẩn đoán có vấn đề về tử cung, chữa trị ít nhất cũng mười mấy nghìn, sau này nếu muốn có con còn phải làm thụ tinh ống nghiệm - đó là cả một khoản lớn.
Chị không nói, cũng vì đang Tết nhất, sợ mang điều không may cho cả nhà.
Nhưng cho dù chị cả và chị hai không gặp chuyện gì đi nữa, thì chuyện mua nhà cho em trai, có bắt buộc ba chị em phải vô điều kiện móc tiền ra không?
Tôi thật sự không thể hiểu nổi.
Mẹ cuối cùng nhìn thẳng về phía tôi, giọng như xét hỏi:
“Còn con thì sao, Lai Đệ? Con không nói gì, để xem con tính bịa ra lý do gì để không đưa tiền!”
2
Thật ra, tôi đã thất nghiệp rồi.
Bây giờ khắp nơi đều đang cắt giảm nhân sự, tôi cũng không may nằm trong số đó.
35 tuổi, nói thật lòng, tôi cũng không biết mình nên đi đâu về đâu.
Ban đầu tôi cũng không định nói với gia đình.
Tết nhất đến nơi, ai lại muốn phá hỏng không khí vui vẻ sum vầy của những ngày đầu năm cơ chứ.
Nhưng giờ mẹ đã quyết tâm đòi tiền từ ba chị em chúng tôi, không nói không được nữa rồi.
“Mẹ, con thất nghiệp rồi. Không nói với mẹ là vì sợ mẹ lo.
Chuyện mua nhà cho em trai, mình tính sau được không ạ? Món ăn nguội rồi, mình ăn cơm trước đã.”
Tôi vừa cầm đũa lên, mẹ liền lao đến, giáng một cái hất văng đôi đũa tôi vừa cầm.