1
Từ lúc tôi chào đời, ngày nào mẹ cũng lải nhải bên tai tôi:
“Phạm Văn Kỳ, con hại ch//ết cậu, thiếu Giao Giao một mạng. Sau này cả đời phải chuộc lỗi cho Giao Giao!”
Vì muốn thay tôi “chuộc lỗi”, mẹ giấu bố tôi, khi dì tái giá thì đưa cho dì mười vạn làm quà.
Sau khi dì chuyển quyền giám hộ con gái duy nhất của cậu – Trần Vân Giao – cho ông bà ngoại, mẹ liền đón cô ta về nhà tôi, bắt tôi – đứa bé tám chín tháng – quỳ lạy nhận sai.
Nhưng lúc ấy tôi chẳng hiểu gì, lại còn rất thích cấu người. Vừa được mang đến trước mặt tôi chưa bao lâu, cánh tay nhỏ của Vân Giao đã bị tôi cấu tím.
Vân Giao đau quá khóc ầm lên, gọi mẹ. Mẹ tôi dỗ không được, liền tát liên tiếp vào bàn tay bé xíu của tôi.
“Mày hại ch//ết cậu còn chưa đủ, ngày thường hành tao đủ kiểu còn chưa đủ, giờ còn dám cấu Giao Giao! Đúng là sao chổi, đồ nghiệt chủng, sinh mày ra ngoài gây họa thì được cái gì?”
Vân Giao đau thì có người dỗ, còn tay tôi đau, tôi khóc còn to hơn nó, nhưng mẹ tôi chẳng thèm quan tâm.
Bà còn ghét tôi khóc ầm lên làm bà bực mình, liền bế Vân Giao ra ngoài, bỏ tôi lại một mình trong nhà.
Bố tôi tan ca về, thấy tôi nằm dưới đất, mặt tái tím, bất tỉnh.
Bố lập tức hoảng loạn bế tôi đi bệnh viện.
Bác sĩ nói tôi ngất là do nín thở, không nguy hiểm lắm, chỉ cần đừng để tôi khóc quá nữa là được. Nhưng ngón tay cái bên phải của tôi đã bị gãy, tuy đã nối lại xương, nhưng có thể vĩnh viễn không duỗi thẳng được.
Bố tôi về nhà nổi trận lôi đình, hỏi mẹ tôi rốt cuộc muốn hành hạ tôi đến bao giờ — cái ch//ết của cậu là ta/i nạ/n, nhà bên kia tan nát rồi, chẳng lẽ bà còn muốn phá nát cả nhà này?
Mẹ tôi không cãi, chỉ khóc và lặp đi lặp lại một câu:
“Anh tôi là do Phạm Văn Kỳ hại ch//ết, tôi bắt nó đền tội thì có gì sai?”
Bố tôi thấy mẹ cố chấp đến mức không thể nói lý, nên đề nghị ly hôn và muốn giành quyền nuôi tôi.
Nhưng mẹ không đồng ý.
Mẹ còn một mực nói với thẩm phán rằng ngón tay tôi là tự tôi làm gãy, bà tuyệt đối không đánh con mình, trên đời chẳng có người mẹ nào không thương con.
Thẩm phán nghe bà kể xong, cộng thêm việc bà đang thời kỳ cho con bú, cuối cùng phán tôi thuộc quyền nuôi dưỡng của mẹ. Bố tôi phải chu cấp định kỳ.
2
Sau ly hôn, bố tôi rất không phục, thường xuất hiện bất ngờ quanh nhà để tìm chứng cứ mẹ ngư//ợc đã//i tôi.
Có lẽ vì kiêng dè bố, mẹ rất ít đánh tôi; dù có đánh cũng rất biết “kiềm chế”.
Nhưng bà vẫn để Vân Giao ngủ giường, còn tôi ngủ dưới đất. Bà mua váy, bánh quy, sữa, búp bê cho Vân Giao; còn tôi chỉ được chơi đồ nó không cần nữa.
Hễ tôi chạm vào thứ gì nó chưa nói “không cần”, nó sẽ hét toáng lên.
Mẹ tôi lập tức chạy đến, dạy Vân Giao đập đầu tôi:
“Đứa nào cho mày b//ắt n//ạt Giao Giao! Giao Giao, nó mà còn chọc con, con cứ đánh cho nó đau, lần sau nó mới chừa!”
Nhưng Vân Giao tay yếu, đánh không kêu “bốp bốp” như mẹ. Nó thấy bực, đổi sang véo tay tôi, cắn tay tôi.
Mỗi lần như vậy, mẹ đều vỗ tay khen:
“Đúng rồi, cứ làm nó đau là được. Giao Giao giỏi lắm!”
Vân Giao véo mệt rồi, mẹ lại chê tôi khóc làm phiền, đem tôi khóa ra ban công, bỏ đói một bữa “cho biết điều”.
Bị đánh, bị cắn thì đau, nhịn đói cũng khó chịu. Tôi mách bố, bố kéo tôi đến đối chất với mẹ, nhưng mẹ lại nói:
“Tôi có lấy sắt đỏ hơ nó? Có lấy roi quất nó không? Vỗ nó một cái cũng tính ngư//ợc đ//ãi? Nhà nào nuôi con chẳng phải động tay tí?”
“Trẻ con đánh nhau, nó đánh không lại Giao Giao, thế là tôi ngư//ợc đ//ãi nó à? Không phục thì đi kiện, xem thẩm phán đứng về ai?”
Bố tôi cứng họng, chuyện cuối cùng cũng chìm xuống.
Vì không được gặp tôi thường xuyên, chưa đến hai năm bố tái hôn; số lần gặp nhau càng ít, rồi chúng tôi dần xa cách.
Còn tôi thì được mẹ và Vân Giao “dạy” đến ngoan ngoãn.
Tôi không còn thích váy vóc, bánh sữa, búp bê gì nữa.
Những chuyện trên là mãi sau này bố kể lại, tôi hoàn toàn không có ấn tượng.
3
Tôi không học mẫu giáo, bảy tuổi vào thẳng lớp Một.
Không lâu sau, các bạn trong lớp bắt đầu nói tôi là đứa kỳ quái.
Vì tôi không chơi với ai, cũng không nói chuyện với ai.
Thật ra, không phải tôi không muốn — mà tôi không dám, cũng không biết cách.
Từ khi có ý thức, mẹ đã bắt tôi phải “chuộc lỗi” cho Vân Giao.
Bà khóa tôi trong nhà bắt giặt đồ, nấu cơm, lau nhà. Tôi chỉ được nhìn thế giới bên ngoài qua ô cửa sổ.
Không ai dạy tôi nói “xin chào” với người khác.
Tôi chỉ biết mỗi lần tôi chạm vào đồ của Vân Giao, nó sẽ méc mẹ, rồi tôi sẽ bị đập đầu, bị khóa ban công, bị bỏ đói.
Cô giáo vì chuyện này đã tìm mẹ tôi hai lần.
Mẹ đang bán bánh ngoài cổng trường, bị gọi đi thì tức tối — chẳng hỏi han gì, bà tát đầu tôi, nhéo tai tôi trước mặt cô giáo:
“Sao mày không chơi với bạn? Mày bị bệnh à?”
Tôi không biết trả lời sao. Tôi cũng nhận ra mình không giống các bạn. Có lẽ tôi thật sự… có vấn đề.
Về nhà, mẹ bảo tôi làm bà mất mặt, liền khóa tôi ngoài ban công cả đêm.
May mà sau hai lần, cô giáo không gọi mẹ nữa.
Hồi nhỏ tôi từng hỏi mẹ:
“Tại sao Vân Giao được chơi, được xem TV, không phải làm gì, còn con thì phải làm nhiều việc như vậy?”
Mẹ tôi lúc nào cũng chỉ trả lời một câu—
“Giao Giao vốn dĩ phải được chơi, còn mày thì nợ Giao Giao một mạng. Mọi thứ của mày đều phải đem ra để chuộc tội cho Giao Giao!”
“Chính vì mày có tội, nên bố mày mới không thèm nhìn mặt mày. Ông ấy ghét mày nên mới ly hôn với tao!”
“Phạm Văn Kỳ, mày đúng là đồ nghiệt chủng, sinh ra đã đáng ghét, chẳng ai thương nổi.”
Từ khi có trí nhớ, mỗi năm tôi chỉ gặp bố một hai lần.
Mỗi lần gặp đều ở nhà mới của bố và dì Triệu. Khi bố chơi với em trai cùng cha khác mẹ, trông ông giống mẹ tôi khi đối xử với Trần Vân Giao — ân cần, bao bọc… nhưng với tôi thì rất ít nói.
Tôi luôn nghĩ bố thực sự ghét tôi như mẹ nói.
Ở nhà quá ngột ngạt, tôi càng thích đến trường hơn.
Ở trường, tôi có sách giáo khoa của riêng mình, còn bạn bè thì không hề hung hăng hay độc đoán như Vân Giao, trái lại còn rất tốt với tôi.
Tôi bắt đầu chậm rãi nói chuyện với các bạn.
Dù lúc mới vào lớp một tôi chẳng biết gì, nhưng tôi nhanh chóng trở thành học sinh đứng đầu lớp.
Tôi thích cách thầy cô kiên nhẫn, dịu dàng dạy tôi từng chút một.
Dần dần, thầy cô khen tôi thường xuyên hơn, bạn bè cũng bắt đầu thích tôi, gọi tôi là “thiên tài kỳ quặc”.
Cuối kỳ, tôi được 100 điểm Toán, 92 điểm Văn, đứng nhất lớp.
Các bạn ngưỡng mộ lắm, còn nói chắc chắn mẹ tôi sẽ thưởng — vì mẹ ai cũng thưởng khi con được nhất lớp.
Nhưng tôi biết mẹ sẽ không.
Mẹ thật lòng ghét tôi, ghét đến tận xương tủy.